Głos Lipnicki

NIEKONIECZNIE TU I TERAZ

          W ramach przypominania sobie dawnych lektur natrafi�em na nowele Henryka Sienkiewicza. W�r�d nich dziwnie bliskie mi si� wyda�y "Szkice w�glem, czyli epopeja pod tytu�em: Co si� dzia�o w Baraniej G�owie". Czemu bliskie? Jakby to powiedzie�...? �eby niczego nie sugerowa�...
          Najlepiej b�dzie, jak zacytuj� obszerne fragmenty.

          We wsi Barania G�owa w kancelarii w�jta gminy cicho by�o, jak makiem sia�. W�jt gminy (...) nazwiskiem Franciszek Burak, siedzia� przy stole i z nat�on� uwag� gryzmoli� co� na papierze; pisarz za� gminy (...) pan Zo�zikiewicz, sta� pod oknem i d�uba� w nosie lub op�dza� si� od much. (...) Potem przegl�da� si� w lusterku wisz�cym tu� ko�o okna, poprawia� w�osy i zn�w zaczyna� flegmatycznie d�uba� w nosie.
          Na koniec przerwa� milczenie w�jt.

- Panie Zo�zikiewicz - rzek� (...) - niech ino pan napisze ten "raport", bo mi� jako� niesk�adno. Przecie pan jest pisarz.
          Ale pan Zo�zikiewicz by� w z�ym humorze, a jak tylko by� w z�ym humorze, w�jt musia� sam wszystko robi�.
          - To i c�, �em pisarz? - odpar� z lekcewa�eniem - Pisarz jest od tego, �eby pisywa� do naczelnika i do komisarza; a do w�jta, takiego jak wy, to wy sobie sami piszcie.
          (...) W�jt odezwa� si� gniewliwie:
          - Kiej� pan taki delikatny (...), to czemu by�o si� prosi� na pisarza?
          - A was kto prosi�? Ja tylko po znajomo�ci z naczelnikiem... (...) Burak! Burak! ostrzegam, �e wy jako� nadto rozpuszczacie j�zyk. Mnie ju� wasze ch�opy ko�ci� w gardle stoj� razem z waszym pisarstwem. Cz�owiek z edukacj� tylko mi�dzy wami ordynarnieje. Jak si� rozgniewam, tak rzuc� pisarstwo i was do diab�a!
          - Ba! i c� pan b�dzie robi�?
          - Co? Albo to mi krokwie gry�� bez pisarstwa? Cz�owiek z edukacj� da sobie rady. Ju� wy si� o cz�owieka z edukacj� nie b�jcie. Jeszcze wczoraj rewizor Stolbicki do mnie powiada: "Ej ty, Zo�zikiewicz! z ciebie by�by czort, nie podrewizor, bo ty wiesz, jak trawa ro�nie". (...) Mnie plun�� na wasze pisarstwo. Cz�owiek z edukacj�...
          - O wa! to si� jeszcze �wiat nie sko�czy.
          - �wiat si� nie sko�czy, ale wy b�dziecie kwacza w ma�nicy macza� i kwaczem w ksi�gach pisa�. (...) W�jt pocz�� si� drapa� w g�ow�.
          - Kiej bo pan zara na zadnie nogi.
          - A to nie rozpuszczajcie g�by...
          - Ju�ci, bo ju�ci.
          I znowu nasta�a cisza, tylko pi�ro w�jtowskie z wolna skrzypia�o po papierze. (...)

          �e pan Zo�zikiewicz mia� edukacj�, to o tym wiedzieli wszyscy, a w�tpi� mogli chyba ludzie z�o�liwi i w og�le �le my�l�cy, kt�rym ka�da osobisto��, wyrastaj�ca g�ow� nad zwyk�y poziom, zaraz sol� w oku siedzi i spa� spokojnie nie daje. (...) Pierwsze nauki pobiera� w Os�owicach, sto�ecznym mie�cie powiatu os�owickiego, w kt�rym to powiecie le�a�a i Barania G�owa. W siedemnastym roku �ycia doszed� ju� m�odociany Zo�zikiewicz do klasy drugiej, a by�by r�wnie� wcze�nie doszed� i wy�ej, gdyby nie to, �e nagle nasta�y burzliwe czasy, kt�re raz na zawsze przerwa�y jego �ci�le naukow� karier�. (...) Odt�d pocz�� si� w jego my�lach i uczuciach zwrot stanowczy. (...) Doszed� wreszcie do przekonania, �e ka�dy powinien s�u�y� og�owi tak� broni�, jak� w�ada najlepiej; inteligencja wi�c powinna s�u�y� g�ow�, (...) bo g�ow� ma nie ka�dy, (...) Og�owi m�g� teraz tylko s�u�y� (...) inteligencj� alias wiedz�. �e za� wiedzia� du�o, �e wiedzia� co� prawie o ka�dym mieszka�cu powiatu os�owickiego, m�g� wi�c znakomite oddawa� og�owi us�ugi.
          Jako� wst�pi� na t� now� drog�, us�ugi oddawa� i id�c po tej nowej drodze, doszed� a� do pisarstwa gminnego, a - jak to ju� s�yszeli�my - marzy� nawet o podrewizorstwie.
          Jednak�e i na pisarstwie wiod�o mu si� nie�le. Gruntowna wiedza zawsze potrafi obudzi� dla siebie szacunek, �e za�, jak wspomnia�em, sympatyczny m�j bohater wiedzia� co� o ka�dym prawie z mieszka�c�w powiatu os�owickiego, wszyscy wi�c byli dla� z szacunkiem, pomieszanym z pewn� ostro�no�ci� (...)

          Taaak... bliskie to, znajome jakby... Sk�d? Szanowni czytelnicy! Zach�cam do przeczytania ca�o�ci (i innych dzie� z klasyki polskiej literatury - te�). Wszak, wed�ug s��w naszego znakomitego pisarza - noblisty, cz�owiek z edukacj� da sobie rady. A cz�owiek bez edukacji? - zatrudnia pisarza! Jeszcze co� dla tych, kt�rzy mogliby si� poczu� dotkni�ci powy�szymi fragmentami:

     - Sienkiewicz ju� nie �yje (niestety!);
     - "Szkice..." pisa� w 1866 roku przedstawiaj�c obraz polskiej wsi w drugiej po�owie dziewi�tnastego wieku - dawno temu;
     - nowel� opublikowano w wersji ocenzurowanej, a i tak autor narazi� si� na zdecydowan� krytyk� za ironiczne, wr�cz groteskowe przedstawienie tematu;

          Min�o sto kilkadziesi�t lat. Takich wsi, takich gmin ju� nie ma. Ciemnota, zacofanie, karierowiczostwo - to ju� historia. Teraz urz�dnicy s�u�� obywatelom pe�ni najlepszych ch�ci, �wiatli, kompetentni i kryszta�owo uczciwi, co z rado�ci� stwierdzam na ka�dym kroku i ka�dego dnia.

szcz�liwy obywatel (nazwisko do wiadomo�ci redakcji)



STRONA G��WNA	NIEKONIECZNIE TU I TERAZ W ramach przypominania sobie dawnych lektur natrafi�em na nowele Henryka Sienkiewicza. W�r�d nich dziwnie bliskie mi si� wyda�y "Szkice w�glem, czyli epopeja pod tytu�em: Co si� dzia�o w Baraniej G�owie". Czemu bliskie? Jakby to powiedzie�...? �eby niczego nie sugerowa�... Najlepiej b�dzie, jak zacytuj� obszerne fragmenty. We wsi Barania G�owa w kancelarii w�jta gminy cicho by�o, jak makiem sia�. W�jt gminy (...) nazwiskiem Franciszek Burak, siedzia� przy stole i z nat�on� uwag� gryzmoli� co� na papierze; pisarz za� gminy (...) pan Zo�zikiewicz, sta� pod oknem i d�uba� w nosie lub op�dza� si� od much. (...) Potem przegl�da� si� w lusterku wisz�cym tu� ko�o okna, poprawia� w�osy i zn�w zaczyna� flegmatycznie d�uba� w nosie. Na koniec przerwa� milczenie w�jt. - Panie Zo�zikiewicz - rzek� (...) - niech ino pan napisze ten "raport", bo mi� jako� niesk�adno. Przecie pan jest pisarz. Ale pan Zo�zikiewicz by� w z�ym humorze, a jak tylko by� w z�ym humorze, w�jt musia� sam wszystko robi�. - To i c�, �em pisarz? - odpar� z lekcewa�eniem - Pisarz jest od tego, �eby pisywa� do naczelnika i do komisarza; a do w�jta, takiego jak wy, to wy sobie sami piszcie. (...) W�jt odezwa� si� gniewliwie: - Kiej� pan taki delikatny (...), to czemu by�o si� prosi� na pisarza? - A was kto prosi�? Ja tylko po znajomo�ci z naczelnikiem... (...) Burak! Burak! ostrzegam, �e wy jako� nadto rozpuszczacie j�zyk. Mnie ju� wasze ch�opy ko�ci� w gardle stoj� razem z waszym pisarstwem. Cz�owiek z edukacj� tylko mi�dzy wami ordynarnieje. Jak si� rozgniewam, tak rzuc� pisarstwo i was do diab�a! - Ba! i c� pan b�dzie robi�? - Co? Albo to mi krokwie gry�� bez pisarstwa? Cz�owiek z edukacj� da sobie rady. Ju� wy si� o cz�owieka z edukacj� nie b�jcie. Jeszcze wczoraj rewizor Stolbicki do mnie powiada: "Ej ty, Zo�zikiewicz! z ciebie by�by czort, nie podrewizor, bo ty wiesz, jak trawa ro�nie". (...) Mnie plun�� na wasze pisarstwo. Cz�owiek z edukacj�... - O wa! to si� jeszcze �wiat nie sko�czy. - �wiat si� nie sko�czy, ale wy b�dziecie kwacza w ma�nicy macza� i kwaczem w ksi�gach pisa�. (...) W�jt pocz�� si� drapa� w g�ow�. - Kiej bo pan zara na zadnie nogi. - A to nie rozpuszczajcie g�by... - Ju�ci, bo ju�ci. I znowu nasta�a cisza, tylko pi�ro w�jtowskie z wolna skrzypia�o po papierze. (...) �e pan Zo�zikiewicz mia� edukacj�, to o tym wiedzieli wszyscy, a w�tpi� mogli chyba ludzie z�o�liwi i w og�le �le my�l�cy, kt�rym ka�da osobisto��, wyrastaj�ca g�ow� nad zwyk�y poziom, zaraz sol� w oku siedzi i spa� spokojnie nie daje. (...) Pierwsze nauki pobiera� w Os�owicach, sto�ecznym mie�cie powiatu os�owickiego, w kt�rym to powiecie le�a�a i Barania G�owa. W siedemnastym roku �ycia doszed� ju� m�odociany Zo�zikiewicz do klasy drugiej, a by�by r�wnie� wcze�nie doszed� i wy�ej, gdyby nie to, �e nagle nasta�y burzliwe czasy, kt�re raz na zawsze przerwa�y jego �ci�le naukow� karier�. (...) Odt�d pocz�� si� w jego my�lach i uczuciach zwrot stanowczy. (...) Doszed� wreszcie do przekonania, �e ka�dy powinien s�u�y� og�owi tak� broni�, jak� w�ada najlepiej; inteligencja wi�c powinna s�u�y� g�ow�, (...) bo g�ow� ma nie ka�dy, (...) Og�owi m�g� teraz tylko s�u�y� (...) inteligencj� alias wiedz�. �e za� wiedzia� du�o, �e wiedzia� co� prawie o ka�dym mieszka�cu powiatu os�owickiego, m�g� wi�c znakomite oddawa� og�owi us�ugi. Jako� wst�pi� na t� now� drog�, us�ugi oddawa� i id�c po tej nowej drodze, doszed� a� do pisarstwa gminnego, a - jak to ju� s�yszeli�my - marzy� nawet o podrewizorstwie. Jednak�e i na pisarstwie wiod�o mu si� nie�le. Gruntowna wiedza zawsze potrafi obudzi� dla siebie szacunek, �e za�, jak wspomnia�em, sympatyczny m�j bohater wiedzia� co� o ka�dym prawie z mieszka�c�w powiatu os�owickiego, wszyscy wi�c byli dla� z szacunkiem, pomieszanym z pewn� ostro�no�ci� (...) Taaak... bliskie to, znajome jakby... Sk�d? Szanowni czytelnicy! Zach�cam do przeczytania ca�o�ci (i innych dzie� z klasyki polskiej literatury - te�). Wszak, wed�ug s��w naszego znakomitego pisarza - noblisty, cz�owiek z edukacj� da sobie rady. A cz�owiek bez edukacji? - zatrudnia pisarza! Jeszcze co� dla tych, kt�rzy mogliby si� poczu� dotkni�ci powy�szymi fragmentami: - Sienkiewicz ju� nie �yje (niestety!); - "Szkice..." pisa� w 1866 roku przedstawiaj�c obraz polskiej wsi w drugiej po�owie dziewi�tnastego wieku - dawno temu; - nowel� opublikowano w wersji ocenzurowanej, a i tak autor narazi� si� na zdecydowan� krytyk� za ironiczne, wr�cz groteskowe przedstawienie tematu; Min�o sto kilkadziesi�t lat. Takich wsi, takich gmin ju� nie ma. Ciemnota, zacofanie, karierowiczostwo - to ju� historia. Teraz urz�dnicy s�u�� obywatelom pe�ni najlepszych ch�ci, �wiatli, kompetentni i kryszta�owo uczciwi, co z rado�ci� stwierdzam na ka�dym kroku i ka�dego dnia. szcz�liwy obywatel (nazwisko do wiadomo�ci redakcji)	ARCHIWUM
GALERIA		WIADOMO�CI
LINKI		2010
PRASA LOKALNA		2009
REDAKCJA		2008
		2007
		PRASA LOKALNA
		2010
		2009
1 % 2013 na LIPNICZANK�		2008