Głos Lipnicki

CZY W�JT �YJE W MATRIXIE, CZYLI PODSUMOWANIE DWULETNICH RZ�D�W RAFA�A NARLOCHA.

Sprawowanie w�adzy przez Rafa�a Narlocha ocenili ju� dziennikarze "Dziennika Ba�tyckiego" wystawiaj�c w�jtowi "trzy z dwoma" - najni�sz� not� w�r�d wszystkich ocenionych w�odarzy powiatu bytowskiego! Przed wystawieniem jedynki, na kt�r� w pe�ni zas�u�y�, powstrzyma� ich jedynie fakt, �e to p�metek rz�d�w i jest jeszcze czas na popraw�. (zob.: http://bytow.naszemiasto.pl/wydarzenia/925047.html)
I na nic t�umaczenia, �e stronniczy dziennikarze zrobili to z�o�liwie "pisz�c nieprawd�". Wystarczy dok�adnie przeczyta� trzy wywiady z w�jtem. Pierwszy ukaza� si� w "Kurierze Bytowskim" w grudniu 2006 roku, drugi przeprowadzony zosta� w grudniu 2007 roku przez "G�os Lipnicki", a trzeci pojawi� si� w grudniu 2008 roku na �amach propagandowej gazetki "Pomorze i Kaszuby". Te trzy wywiady ��cz� trzy sztandarowe hase�ka: kanalizacja, wodoci�g i dom kultury. Wszystkie trzy pozostaj� do tej pory niezrealizowane. Dlatego z wielkim niesmakiem przeczytali�my najnowszy wywiad z w�jtem zamieszczony na �amach ostatniego "Kuriera Bytowskiego" (zob.: "Kanalizacja w tym roku" - Kurier Bytowski nr 5/ 2009, s.11). Po lekturze che�pliwych wypowiedzi w�jta mo�na odnie�� wra�enie, �e istniej� jednocze�nie dwa lokalne �wiaty, dwie r�wnoleg�e gminy Lipnica. Lipnica bezkrytycznego w�jta i jego pochlebc�w dla kt�rych gmina jawi si� jako kraina mlekiem i miodem p�yn�ca, inwestycja goni inwestycj� a unijne �rodki finansowe p�yn� nieustaj�cym, szerokim strumieniem oraz Lipnica zwyk�ych mieszka�c�w borykaj�cych si� codziennie z wieloma problemami, kt�rych mniej interesuje dwuletnie "porz�dkowanie Urz�du Gminy", a wi�cej realizacja obietnic wyborczych Rafa�a Narlocha. Dlatego postanowili�my przypomnie� HAS�A WYBORCZE jakie towarzyszy�y mu w drodze na w�jtowski sto�ek i fakty �wiadcz�ce, �e sytuacja w gminie Lipnica nie wygl�da tak r�owo jak j� maluje oderwana od rzeczywisto�ci w�adza.

1) POMOC DLA ROLNIK�W W ZDOBYWANIU �RODK�W Z FUNDUSZY KRAJOWYCH I UNIJNYCH NA ROZW�J SWOICH GOSPODARSTW.

ORGANIZOWANIE SZKOLE� DLA ROLNIK�W I PRZEDSI�BIORC�W WRAZ ZE STWORZENIEM PUNKT�W INFORMACYJNYCH, POMOC W SPORZ�DZANIU WNIOSK�W O DOTACJE.

OBRONA INTERES�W ROLNICTWA I MIEJSCOWEJ SPO�ECZNO�CI POPRZEZ POMOC W ZDOBYWANIU �RODK�W UNIJNYCH.

W drugim Rankingu Europejska Gmina - Europejskie Miasto 2008, przygotowanym przez Gazet� Prawn�, przy wsp�pracy Banku Gospodarstwa Krajowego oraz firmy doradczej Ernst & Young gmina Lipnica znalaz�a si� na O S T A T N I M miejscu w�r�d gmin powiatu bytowskiego w pozyskiwaniu �rodk�w unijnych, a na 118 z wszystkich 123 gmin w ca�ym wojew�dztwie pomorskim!
(inf. za: http://www.gazetaprawna.pl/ranking_gmin_2008?woj_id=11&order=miasto_suma_punktow&miasto=&strona=8)
Ranking wyr�nia samorz�dy, na obszarze kt�rych osi�gane s� najwi�ksze sukcesy w pozyskiwaniu �rodk�w unijnych. W tym przedsi�wzi�ciu uwzgl�dniane s� wszystkie programy unijne, kt�rych beneficjentami s� nie tylko w�adze samorz�dowe i podleg�e im jednostki organizacyjne, ale tak�e przedsi�biorcy i organizacje spo�eczne.
Ranking obejmowa� wszystkie projekty podpisane do ko�ca 2007 roku (bez projekt�w przedakcesyjnych).
Poza tym ze strony Urz�du Gminy zabrak�o informacji na temat licznych program�w pomocowych, z kt�rych mogli skorzysta� rolnicy z terenu naszej gminy jak np.:

"R�nicowanie w kierunku dzia�alno�ci nierolniczej". W ca�ym okresie realizacji PROW 2007-2013 rolnik, domownik lub ma��onek tego rolnika, m�g� otrzyma� wsparcie w wysoko�ci do 100 tysi�cy z�otych.

"U�atwianie startu m�odym rolnikom". Jego celem by�o udzielenie bezzwrotnego wsparcia finansowego w wysoko�ci 50 tys. z� osobom, kt�re po raz pierwszy rozpoczynaj� samodzielne prowadzenie gospodarstwa rolnego.

Program rolno�rodowiskowy, gdzie w zale�no�ci od pakietu przyrodniczego rolnik m�g� dostawa� od 500 z� do 1390 z� za hektar.

Zas�aniaj�c si� sukcesami w pozyskaniu �rodk�w przez nauczycieli i dyrektor�w szk� w ramach projektu "Za r�k� z Einsteinem", czy przez pracownik�w GOPS-u na projekt "Twoja Szansa" w�jt pope�ni� zwyczajne nadu�ycie, gdy� pomimo i� zar�wno szko�y jak i GOPS podlegaj� pod Urz�d Gminy, s� to Jednostki Organizacyjne Gminy dzia�aj�ce na zasadach jednostek bud�etowych, wykonuj�cych istotn� cz�� zada� publicznych w spos�b samodzielny. Natomiast Urz�d Gminy, a zw�aszcza specjalnie zatrudniony inspektor d/s pozyskiwania �rodk�w unijnych i wsp�pracy z zagranic� nie mog� si� pochwali� pozyskaniem jakichkolwiek �rodk�w zewn�trznych na najbardziej istotne i oczekiwane przez mieszka�c�w zadania inwestycyjne.

2) WI�KSZA WSPӣPRACA Z AGENCJ� RESTRUKTURYZACJI I MODERNIZACJI ROLNICTWA, POWIATEM BYTOWSKIM, URZ�DEM MARSZA�KOWSKIM - SZANS� NA ZDOBYCIE WI�KSZYCH �RODK�W FINANSOWYCH Z UNII EUROPEJSKIEJ

Zamiast wykorzysta� szans�, �e gmina Lipnica ma dw�ch radnych powiatowych i poprzez nich pr�bowa� stworzy� lobby w powiecie a nawet w wojew�dztwie aby zdobywa� �rodki zewn�trzne dla gminy, to ludzi tych po prostu si� niszczy. W�adze uwzi�y si� szczeg�lnie na radnego Witolda Trzeci�skiego, kierownika referatu Gospodarki Komunalnej i Inwestycji. Najpierw w�jt udzieli� mu nies�usznie nagany, kt�r� s�d pracy w Cz�uchowie zakwestionowa� i uchyli�. A nast�pnie wyznaj�c zasad�: "jak nie kijem go to pa�k�" og�osi� konkurs na stanowisko Trzeci�skiego, t�umacz�c, �e: "Potrzebny jest fachowiec z odpowiednim wykszta�ceniem" (inf. za: "Nie by�o zgody jest konkurs" - Dziennik Powiatu Bytowskiego z 8 sierpnia 2008, s.3). Szkoda, �e tej wyk�adni nie zastosowa� do swego dawnego zwierzchnika, eksstarosty Micha�a �wiontek-Brzezi�skiego, kt�ry zosta� zatrudniony jako zast�pca g��wnego ksi�gowego i kontroler finansowy, a nast�pnie w�jt powierzy� mu stanowisko sekretarza i zast�pcy, mimo �e Micha� �wiontek-Brzezi�ski nie spe�nia� warunk�w aby zajmowa� kt�rekolwiek z w/w stanowisk. Dopiero interwencja Wydzia�u Nadzoru i Kontroli Pomorskiego Urz�du Wojew�dzkiego cz�ciowo rozwi�za�a problem.

3) ZWI�KSZENIE NAK�AD�W FINANSOWYCH NA DROGI, KANALIZACJ� I WODOCI�GI POPRZEZ MAKSYMALNE WYKORZYSTANIE �RODK�W Z ZEWN�TRZ

Zacznijmy od kanalizacji.

W 2007 roku na og�lny plan 2 517 287,00 z� wykonano jedynie 324 944,22 z� czyli 12,91% ! Na zaplanowan� budow� II etapu kanalizacji sanitarnej Lipnica-Kiedrowice-Osusznica wydano zaledwie 53 634,00 z�, w tym: sp�ata zobowi�za� dotycz�ca 2006 roku jeszcze z I etapu kanalizacji czyli 39 040,00 z� oraz opracowano dokumentacj� dla budowy kanalizacji Borowy M�yn-Zagwiazda-��kie-Brze�no Szlacheckie 70 857,60 z�.

W 2008 roku na budow� II etapu kanalizacji Lipnica-Kiedrowice-Osusznica zaplanowano 1 080 000,00 z� z dochod�w w�asnych i 3 100 000,00 z� z kredyt�w i po�yczek. W sprawozdaniu z wykonania bud�etu za I p�rocze 2008 roku mogli�my przeczyta�, �e inwestycj� wykonano w... 0%. Na sprawozdanie za ca�y rok 2008 b�dziemy musieli niestety jeszcze poczeka� kilka miesi�cy, ale ka�dy widzi, �e priorytetowe zadanie inwestycyjne, kt�re mia�o by� zrealizowane w ubieg�ym roku, o kt�rym to w�jt jeszcze w grudniu 2007 roku zapewnia�: "Na pewno kolektor sanitarny w miejscowo�ci Lipnica, w kt�rej zamieszkuje najwi�cej os�b. Uwa�am to za priorytetowe zadanie. Dzi� oczyszczalnia przynosi du�e straty, bo jest za ma�o �ciek�w. Trzeba w��czy� wi�cej domostw i wtedy mo�na m�wi� o prawid�owym funkcjonowaniu tak du�ej oczyszczalni �ciek�w jaka jest w Upi�ce.", okaza�o si� pora�k�.

W 2009 roku na budow� kanalizacji sanitarnej Lipnica-Kiedrowice-Osusznica II etap zaplanowano 5 322 802,00 z� (1 522 802,00 z� z bud�etu gminy i 3 800 000,00 z� z kredyt�w i po�yczek) oraz opracowanie dokumentacji i budowa kanalizacji sanitarnej Borowy M�yn-Zagwiazda-��kie-Brze�no Szlacheckie-Pr�dzona 150 000,00 z�. No c�, do trzech razy sztuka. Tym razem inwestycja mo�e si� uda�, gdy� zgodnie z wcze�niejsz� umow�, Narodowy Fundusz Ochrony �rodowiska umorzy� 1 200 000,00 z� kredytu, kt�ry zosta� zaci�gni�ty przez poprzedniego w�jta na budow� oczyszczalni. Jednak zak�adanie przez Rafa�a Narlocha, �e "nawet gdyby�my nie dostali dofinansowania z funduszy unijnych, mo�emy w tym roku skanalizowa� Lipnic� i Kiedrowice z w�asnych �rodk�w i kredytu komercyjnego" nijak si� ma do has�a wyborczego. Zreszt� w�jt i tak nie ma wyboru. Musi rozpocz�� budow� kanalizacji w tym roku, w przeciwnym wypadku wszystkie projekty, na kt�re wydano tyle pieni�dzy strac� wa�no��!

Wodoci�gi to kolejny przyk�ad nieudolno�ci w�adzy. Od dw�ch lat rozbudowa sieci polega g��wnie na opracowywaniu dokumentacji i... uniewa�nianiu kolejnych decyzji o �rodowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizacj� budowy sieci wodoci�gowej. Wystarczy przejrze� informacje zamieszczone na BIP-ie (zob.: http://bip.lipnica.pl/). Szerzej o wodoci�gach i ostatniej podwy�ce wody informujemy w artykule "Podwy�ki - konieczno��? Czy efekt nieudolno�ci i zaniedba�?"

Je�li chodzi o popraw� stanu lokalnych dr�g gruntowych to trzeba obiektywnie przyzna�, �e obecna administracja rzeczywi�cie odnios�a cz�ciowy sukces. Gorzej wygl�da sprawa najcz�ciej eksploatowanych dr�g asfaltowych na terenie gminy. Liczne dziury w nawierzchni i fatalne pobocza daj� si� we znaki wszystkim kierowcom. Przyczyn� takiego stanu rzeczy jest brak nale�ytej wsp�pracy na poziomie powiatu i wojew�dztwa.
Dopiero po protestach mieszka�c�w Borowego M�yna w pa�dzierniku 2007 roku wykonano remont drogi Osusznica-Upi�ka. Inwestycja kosztowa�a 600 tys., z czego 300 tys. pochodzi�o z rezerwy Ministerstwa Transportu, Starostwo Powiatowe wy�o�y�o 225 tys. z�otych a gmina Lipnica do�o�y�a 75 tys. z�. (inf. za: "Mieszka�cy wywalczyli remont drogi" - Dziennik Bytowski z 21 wrze�nia 2007, s.8). Gmina zwleka�a z decyzj� przyst�pienia do remontu, gdy� w�jt domaga� si� ca�kowitej modernizacji drogi, poniewa� tak kiedy� zapisano... w RPO (Regionalny Program Operacyjny). Zapomnia� tylko, �e takie prace kosztowa�yby kilka, je�eli nie kilkana�cie milion�w z�otych (inf. za: "Gmina chce do�o�y�, ale..." - Dziennik Powiatu Bytowskiego z 3 sierpnia 2007, s.11). W 2008 roku gmina jako jedna z nielicznych w powiecie bytowskim, nie przyst�pi�a do rz�dowego programu budowy dr�g lokalnych, tzw. "schetyn�wek" t�umacz�c si�, �e przyst�pi�a do RPO! "Je�li tam si� nie uda, to prawdopodobnie b�dziemy chcieli w ramach "schetyn�wek" remontowa� drog� w Pr�dzonie, albo tras� z ��kiego do Tuchomia, kt�re b�dzie naszym partnerem w tym przedsi�wzi�ciu - ko�czy Micha� �wiontek-Brzezi�ski z Urz�du Gminy Lipnica." (inf. za: http://bytow.naszemiasto.pl/wydarzenia/928273.html), "Dopiero w przysz�ym roku z�o�ymy wniosek na remont drogi przez Tebowizn� w stron� Tuchomia, oczywi�cie je�li wcze�niej nie przejdzie w RPO" - zastrzega Micha� �wiontek-Brzezi�ski (inf. za: "Licz� na bardzo du�e pieni�dze" - Dziennik Powiatu Bytowskiego z 14 listopada 2008, s.10). Wszyscy znamy przys�owie: "Czekaj tatka latka...", ale poznali�my r�wnie� podej�cie pana Micha�a do pisania wniosk�w o zewn�trzne �rodki finansowe: "Nie przejdzie ten, to przejdzie inny" (inf. za: "Wniosek wstydu" - Kurier Bytowski nr12/2005, s.9). Na szcz�cie wniosek do RPO na dofinansowanie projektu "Przebudowa drogi Trzebiatkowa-Tebowizna-��kie" o warto�ci 3 352 252,50 z� zosta� z�o�ony przez gmin� Tuchomie, kt�ra opr�cz tego wniosku z�o�y�a jeszcze dwa inne i tylko dzi�ki temu otrzyma�a 1 830 894,32 z� dotacji na t� inwestycj� (zob.: http://www.bytow.naszemiasto.pl/wydarzenia/944966.html). Dodatkowo, w�a�nie z programu tzw. "schetyn�wek" gmina Tuchomie otrzyma�a dotacj� w wysoko�ci 810 tys. z� na budow� dr�g w Kramarzynach (zob.: http://gdansk.naszemiasto.pl/wydarzenia/932988.html). Zreszt� wystarczy przejrze� stron� internetow� Departamentu Program�w Regionalnych (zob.: http://dpr.woj-pomorskie.pl/?dzial=966&art=971) aby przekona� si�, �e w�adze gminy Lipnica przedk�adaj� rozgrywki personalne i walk� z opozycj� nad pisanie wniosk�w o �rodki zewn�trzne.

4) UTRZYMANIE I PE�NE WYKORZYSTANIE ISTNIEJ�CYCH PLAC�WEK O�WIATOWYCH (ROZWI�ZANIE PROBLEMU DOWOZU DZIECI DO SZKӣ)

Nie min�� nawet rok rz�d�w nowego w�odarza, kiedy na sesji Rady Gminy 30 sierpnia 2007 zdecydowano o likwidacji Szko�y Podstawowej w Zapceniu (pozosta�y klasy 1-3 i zer�wka podleg�e Zespo�owi Szk� w Lipnicy) a obietnica "utworzenia na pi�trze du�ej sali na potrzeby wsi" pozostaje do tej pory niezrealizowana. (inf. za: "Likwidacja przeg�osowana" - Kurier Bytowski nr 35/2007, s.11)

W projekcie bud�etu na 2008 rok, lipnickie w�adze zapisa�y w wydatkach inwestycyjnych zakup mikrobusu do przewo�enia os�b niepe�nosprawnych za 100 000 z� z PFRON-u, planuj�c do�o�y� z bud�etu gminy 20 000 z�. Jednak ju� w listopadzie ubieg�ego roku og�oszono przetarg na zakup autobusu przystosowanego do przewozu os�b niepe�nosprawnych, kt�ry w rzeczywisto�ci ma zast�pi� wys�u�ony i awaryjny "�aczek". Miesi�c p�niej wybrano ofert� za kwot� 319 640 z� (zob.: http://bip.lipnica.pl/upload/916/wynik%20na%20autobus.pdf), na kt�r� zarezerwowano pieni�dze z... subwencji przeznaczonej na realizacj� tre�ci z j�zyka kaszubskiego. Jak wida�, "kaszubska subwencja" pozwoli�a upiec dwie pieczenie na jednym ogniu. Jednak zakup nowego autobusu w dalszym ci�gu nie rozwi��e kwestii dowozu dzieci niepe�nosprawnych z terenu gminy do SOSW w Bytowie. Je�eli ma on zast�pi� wyeksploatowany "�aczek" przejmuj�c dow�z dzieci do szk�, wyjazdy na wycieczki, zawody sportowe, basen w Chojnicach, wyjazdy Lipniczanki na mecze pi�karskie i inne, to zabraknie czasu aby dowie�� dzieci na zaj�cia do Bytowa.

5) WSPIERANIE DZIA�ALNO�CI O�RODK�W ZDROWIA I OTOCZENIE SZCZEG�LN� OPIEK� LUDZI STARSZYCH, BIEDNYCH I NIEPE�NOSPRAWNYCH

Przez dwa lata w�adze nie radzi�y sobie z problemem dowozu dzieci niepe�nosprawnych do SOSW w Bytowie co nale�y do zada� w�asnych gminy!

Od 1 kwietnia 2008 roku najemcy gminnych mieszka� (mieszka�, kt�rych stan techniczny pozostawia wiele do �yczenia), w tym ludzie starsi i cz�sto schorowani zostali zaskoczeni 200% podwy�k� czynsz�w (inf. za: "Za drogo i nic w zamian" - Kurier Bytowski nr 11/2008, s.11) oraz (zob.: http://www.gloslipnicki.ovh.org/index.php?action=artykuly&subaction=6d). Do chwili obecnej w�adze gminy nie rozwi�za�y problemu braku lokali socjalnych. Sprawa nabra�a rozg�osu kiedy eksmitowano z mieszkania nauczycielk� z Brze�na Szlacheckiego (zob. fragment reporta�u: http://interwencja.interia.pl/news?inf=1176680). W�jt zaproponowa� jej lokal w odleg�ych Rucowych Lasach, bo wed�ug niego odleg�o�� w dzisiejszych czasach nie jest problem: "Tam je�dzi autobus i do przystanku trzeba przej�� jedynie 2 kilometry" (inf. za: "Eksmitowana podst�pem?" - Dziennik Powiatu Bytowskigo z 22 sierpnia 2008, s.3). "Tyle mo�emy zaoferowa� tej rodzinie, bo z winy radnych nie mamy wi�cej socjalnych lokali - m�wi Rafa� Narloch, w�jt gminy Lipnica". (inf. za: http://nowydworgdanski.naszemiasto.pl/wydarzenia/810134.html) Dopiero w planach na 2009 rok jest przygotowanie dw�ch lokali w Brze�nie Szlacheckim i w ��kiem.

Od dw�ch lat trwa realizacja projektu "Modernizacja O�rodka Zdrowia w Lipnicy". W 2007 roku na opracowanie dokumentacji projektowej wydano 7 800,00 z�. W 2008 roku zaplanowano na ten cel 200 000,00 z�. i... przesuni�to t� kwot� na 2009 rok!

Jedynym sukcesem w�adz w tej dziedzinie wydaje si� przyst�pienie 1 lipca 2007 do Chojnickiego Banku �ywno�ci ze sk�adk� cz�onkowsk� w wysoko�ci 500 z�otych miesi�cznie. (inf. za: http://bip.lipnica.pl/upload/437/u47.pdf).

6) PROMOCJA GMINY I REGIONU KASZUBSKIEGO, ROZW�J TURYSTYKI (�CIE�KI PIESZO-ROWEROWE, PUNKTY INFORMACYJNE), AGROTURYSTYKI, ROLNICTWA EKOLOGICZNEGO

"Chcia�bym, aby gmina rozwija�a si� w kierunku turystyki, bo przecie� u nas nie powstan� �adne wielkie zak�ady a walory przyrodnicze s� naszym atutem" (inf. za: "Mieszka�cy pokazali jak bardzo chc� zmian" - Dziennik Bytowski z 1 grudnia 2006, s.10)

"Zamierzam jednak wypromowa� walory turystyczne gminy, bo wi�cej wypoczywaj�cych turyst�w to rozw�j us�ug i handlu. Dodatkowym przychodem dla rolnik�w mo�e by� r�wnie� dzia�alno�� agroturystyczna" (inf. za: "Turystyka tak, ale czy nowe kopalnie?" - Kurier Bytowski nr49/2006, s. 13)

"Promowanie gminy Lipnica mo�na prowadzi� poprzez r�ne media. W tym roku pos�u�yli�my si� Radiem Gda�sk, aby porozmawia� o naszym pi�knym terenie. Podpisali�my porozumienie z biurem turystycznym DEMARD z Warszawy do promowania gospodarstw agroturystycznych w Internecie. Promujemy r�wnie� poprzez foldery, pracujemy nad herbem gminy, mo�na promowa� poprzez imprezy lokalne, tak� jak jest Odsiecz Wiede�ska odbywaj�ca si� cyklicznie co roku. Jest to impreza historyczna, na kt�r� przychodzi od 3 do 5 tysi�cy os�b. Jak wida� z powy�szego wsp�lnie z mieszka�cami, w�a�cicielami gospodarstw agroturystycznych i instytucjami oraz szko�ami promujemy nasze Gochy." (zob.: http://www.gloslipnicki.ovh.org/index.php?action=artykuly&subaction=6w)

Jak wynika z powy�szych wypowiedzi, za�o�enia w�jta odno�nie rozwoju turystyki by�y imponuj�ce. Kierunek ten wytycza r�wnie� opracowana przez Pracowni� Centro-Projekt z Gda�ska "Strategia rozwoju gminy na lata 2007-2013". Zdaniem audytor�w gmina powinna rozwija� turystyk� i chroni� �rodowisko naturalne - "Szans� tego regionu jest turystyka, a w szczeg�lno�ci agroturystyka"
Niestety w rzeczywisto�ci okaza�o si�, �e planowany rozw�j turystyki w gminie Lipnica to najwi�ksza pora�ka gminnych w�adz.

W 2007 roku na og�lny plan 12 000 z� wydano 11 979,99 z�, w tym zakupiono, ju� po sezonie turystycznym (!) 120 �awek drewnianych w cenie 10 980 z� oraz wykonano �cie�k� rowerow� za 999,99 z�. Lekk� r�k� wydano za to 70 tysi�cy z�otych na "zakup r�kawic, sprz�tu - grable, �opaty, zakup paliwa do ci�gnika" (inf. za: Przyj�cie sprawozdania z wykonania bud�etu gminy za I p�rocze 2007 r.)

W 2008 roku planowano wyda� na turystyk� 120 000 z� (15 000 utrzymanie Biura Informacji Turystycznej oraz 5000 z� zakup folder�w informacyjnych, a tak�e 100 000 z� na "Program kompleksowej bazy turystycznej nad jeziorami w gminie", z tym, �e w zesz�ym roku to zadanie zapisane by�o w dziale KULTURA FIZYCZNA I SPORT. Przed sezonem turystycznym 2008 wydano... 360 z�. Podobno na zakup tablic do oznakowania �cie�ki rowerowej.

Usi�owali�my znale�� informacje na temat "biura turystycznego DEMARD z Warszawy", kt�re mia�o jakoby zaj�� si� "promowaniem gospodarstw agroturystycznych w Internecie". Niestety na pr�no. Znale�li�my jedynie wydawnictwo DEMART specjalizuj�ce si� w wydawaniu plan�w, map, atlas�w i przewodnik�w (zob.: http://www.demart.com.pl/content/view/41/146/). Nasze gospodarstwa promuje za to powiat, gdzie na stronie www.powiatbytowski.pl mo�na przeczyta� informacje o 11 gospodarstwach agroturystycznych z gminy Lipnica. Natomiast na oficjalnym portalu gminy - ani jednego! Wystarczy jednak nieca�a godzina aby w Internecie znale�� rozrzucone informacje o ponad 30 miejscach na terenie gminy, gdzie mo�na znale�� pok�j lub domek do wynaj�cia.

Do tej pory nie ukaza� si� nowy folder przedstawiaj�cy walory przyrodnicze naszej gminy z dok�adn� map� turystyczn�. Powsta�y za to, praktycznie bez udzia�u w�adz gminy, dwie �cie�ki przyrodnicze, dla kt�rych opracowano foldery informacyjne:

W 2007 roku nauczyciele Zespo�u Szk� w Brze�nie Szlacheckim stworzyli �cie�k� edukacyjn� - "Atrakcje turystyczne okolic Brze�na" na kt�r� pozyskali 2,5 tys. z�otych w ramach programu Polsko-Ameryka�skiej Fundacji Wolno�ci. 1 tys. z�otych (obiecanych jeszcze przez poprzedniego w�jta) do�o�y�a gmina. (inf. za: "Zarezerwuj czas na wsp�lny rodzinny spacer" - Dziennik Powiatu Bytowskiego z 7 wrze�nia 2007, s.12)

W 2008 roku za oko�o 1000 z� pozyskanych ze �rodk�w zewn�trznych w ramach projektu "Przyjazna Szko�a" uczniowie bytowskiego liceum wraz z opiekunami utworzyli na terenie gminy Lipnica now� �cie�k� przyrodnicz�: "Na szlaku kaszubskich jezior i bagien". (inf. za: "Mi�dzy jeziorami" - Kurier Bytowski nr 27/2008, s.11)

Temat herbu gminy, kt�ry m�g�by by� istotnym elementem wykorzystywanym do promocji, poruszyli�my ju� na �amach naszej gazety: (zob. artyku�y: "Kolejny herbowy falstart" i "Lipne" projekty - ci�g dalszy" na http://www.gloslipnicki.ovh.org/).
Do promocji nie wykorzystuje si� w og�le walor�w przyrodniczych Goch�w, a jedynemu, unikatowemu rezerwatowi ornitologicznemu na jeziorze Trzebielsk (zob.: http://www.zs.lipnica.hg.pl/trzebielsk.html), wci�� zagra�aj� "�wirowi inwestorzy", kt�rzy z uporem maniaka chc� rozkopa� so�ectwo Lipnica. Pomimo znanej od kilku lat "Inwentaryzacji Przyrodniczej Gminy Lipnica", kt�ra stawia gmin� na 3 miejscu w rankingu 61 miast i gmin wojew�dztwa pomorskiego, pod wzgl�dem bior�norodno�ci i proponuje utworzenie 12 nowych rezerwat�w, 53 u�ytki ekologiczne i 159 pomnik�w przyrody o�ywionej i nieo�ywionej powiela si� informacje o... dw�ch pomnikach przyrody. Niezabezpieczony i umieraj�cy ja�owiec i poprzycinana lipa to wci�� symbole przyrodnicze gminy.

My r�wnie� zgadzamy si� z w�jtem, �e "Promowanie gminy Lipnica mo�na prowadzi� poprzez r�ne media". Jednak rozg�os medialny jaki zyska�y w�adze gminy przez swe nieudolne rz�dy trudno zaliczy� do sukces�w.

7) ROZW�J KULTURY POPRZEZ UTWORZENIE GMINNEGO CENTRUM KULTURY ORAZ WSPIERANIE DOROBKU I TRADYCJI RELIGIJNYCH (KO�CIO�Y, ZABYTKI, CMENTARZE)

M�ODZIE� PERSPEKTYW� PRZYSZ�O�CI. POMOC W ROZWIJANIU M�ODYCH TALENT�W POPRZEZ ROZW�J KULTURY I SPORTU

Rozsadnikiem kultury na Gochach mia�o sta� si� wed�ug w�jta - "co� w rodzaju centrum kultury" (inf. za: "Turystyka tak, ale czy nowe kopalnie?" - Kurier Bytowski nr 49/2006, s.13), ale po dw�ch latach okazuje si�, �e budowa domu kultury wci�� tkwi w powijakach, czyli w fazie "wst�pnej koncepcji rozwi�zania architektonicznego". Dlatego np. kapela, czyli muzykuj�ce dzieci z Zespo�u Szk� w Lipnicy tu�aj� si� poszukuj�c miejsca na pr�by. Zesp� muzyczny, kt�rego pomys�odawczyni� by�a nauczycielka Danuta Lewandowska-Prondzi�ska mia� by� pierwotnie kapel� kaszubsk� towarzysz�c� dzia�aj�cemu od 1993 roku przy lipnickiej szkole, zespo�owi "Ma�e Gochy". Inicjatywa poparta przez dyrektora Andrzeja Lema�czyka mog�a liczy� na rozw�j, gdy� na "zadania umo�liwiaj�ce podtrzymywanie poczucia to�samo�ci narodowej, etnicznej i j�zykowej uczni�w nale��cych do mniejszo�ci narodowych i etnicznych oraz spo�eczno�ci pos�uguj�cej si� j�zykiem regionalnym" w 2008 roku gmina Lipnica otrzyma�a oko�o 748 028,02 z�. Jednak decyzj� w�jta kapel� postanowiono finansowa� z gminnego funduszu antyalkoholowego. W rezultacie z pieni�dzy na "kaszubski" gmina wykonuje np. termomodernizacj� Zespo�u Szk� w Borowym M�ynie a kapela nie ma nawet na w�asne instrumenty muzyczne.

W dalszym ci�gu nie wiadomo wed�ug jakich zasad i kryteri�w przydziela si� pieni�dze z gminnego programu antyalkoholowego. Brak sp�jnego programu i wsp�pracy w�adz gminy z Komisj� Rozwi�zywania Problem�w Alkoholowych powoduje wiele niepotrzebnych napi�� i konflikt�w.

Ju� trzeci rok trwa budowa stadionu sportowego w Lipnicy, o czym wielokrotnie pisali�my (zob.: "Boisko - marzenie...", "Jak d�ugo jeszcze?", "W Lipnicy orliki l�duj� tylko na drzewach" na http://www.gloslipnicki.ovh.org/). Nie wykorzystano w og�le mo�liwo�ci zdobycia pieni�dzy z programu "Blisko boisko" realizowanego w 2007 roku (I edycja) i 2008 roku (II edycja) przez PZU wsp�lnie z Ministerstwem Sportu i Turystyki. Dofinansowanie budowy ka�dego boiska wynosi�o ze strony PZU - 46,66 % (maksymalnie 200.000 z�), ze strony Ministerstwa Sportu i Turystyki - 23,34 % (maksymalnie 100.000 z�). Na budow� nowoczesnego boiska gmina musia�aby wy�o�y� zaledwie 30% w�asnych �rodk�w! Podobnie nie skorzystano z og�lnopolskiego programu "Moje boisko - Orlik 2012" przedstawionego przez Premiera RP w dniu 23 listopada 2007 roku, zak�adaj�cego budow� og�lnodost�pnych, bezp�atnych kompleks�w boisk sportowych wraz z szatniami i zapleczem socjalnym, w ka�dej gminie na terenie ca�ego kraju. Wk�ad w�asny gminy w przypadku tego projektu wyni�s�by zaledwie 1/3 koszt�w ca�ego przedsi�wzi�cia.

8) AKTYWNE WSPIERANIE WSZELKICH INICJATYW LOKALNYCH I MIESZKA�C�W

"Chc� by� otwarty na sugestie moich wyborc�w i mieszka�c�w gminy Lipnica" (inf. za: "Mieszka�cy pokazali jak bardzo chc� zmian" - Dziennik Bytowski z 1 grudnia 2006, s.10)

Na ten temat mog� wypowiedzie� si� zw�aszcza w�dkarze z Wiejskiego Ko�a W�dkarskiego w Lipnicy, stra�acy OSP Lipnica, przeciwnicy kopalnianego rozwoju gminy Lipnica oraz opozycyjni radni, kt�rzy reprezentuj� znacz�cy procent mieszka�c�w gminy.

9) U�ATWIENIE DOST�PU DO INTERNETU NASZEJ GMINY POPRZEZ STA�E ��CZA W �WIETLICACH WIEJSKICH, SIE� KAWIARENEK INTERNETOWYCH JAKO SKUTECZNEGO �R�D�A INFORMACJI, POSZUKIWANIA PRACY I ROZWIJANIA ZAINTERESOWA�

Bez komentarza. Mo�e przyda�oby si� szkolenie wyjazdowe w gminie Tuchomie, gdzie 90% mieszka�c�w ma dost�p do Hotspot�w, aby w�adze gminy Lipnica zobaczy�y, �e Internet mo�e by� nawet darmowy (zob.: http://bip.tuchomie.pl/?content=816&id=7308).

10) WSPIERANIE SYSTEMU GOSPODARKI ODPADAMI KOMUNALNYMI

Kolejna pora�ka w�adz, o kt�rej wielokrotnie pisali�my na �amach "G�osu Lipnickiego" (zob.: informacje na temat nielegalnego sk�adowiska eternitu, zawieraj�cego szkodliwy dla zdrowia azbest, znajduj�cego si� nad B�otem Wo�kosk, czy te� artyku�y "Rady na odpady w gminie Lipnica", "Lipnica wita go�ci" na http://www.gloslipnicki.ovh.org/)

11) STWORZENIE PRZYJAZNEGO URZ�DU JAKO MIEJSCA S�U��CEGO I POMAGAJ�CEGO MIESZKA�COM

Mamy swoje zdanie na ten temat, ale czekamy na kolejne sygna�y i opinie czytelnik�w pod adresem: gloslipnicki@wp.pl lub na forum http://forumlipnica.ovh.org/

12) GMINA LIPNICA - PRZYJAZNA I ATRAKCYJNA DLA NOWYCH INWESTOR�W

Niestety wydarzenia ostatnich dw�ch lat wskazuj�, �e w�adze gminy s� przyja�nie nastawione wy��cznie wobec "�wirowych" inwestor�w. Tylko wobec zdecydowanego sprzeciwu mieszka�c�w Lipnicy zosta�y odrzucone wnioski firmy Imkop i firmy Gintera, wzbudzaj�ce podobnie jak wnioski firmy Sarius i Liptor najwi�ksze kontrowersje ze wzgl�du na sw� lokalizacj�. Ogromne zdziwienie budzi r�wnie� zaanga�owanie si� w�adz gminy w otwarcie kopalni na terenie so�ectwa Brzozowo, mimo �e do tej pory nie zosta�a rozwi�zana kwestia transportu kruszywa z tej kopalni. Opowiadanie przez w�jta bajeczek o zapisie w studium dla Brzozowa m�wi�cym o tym, �e transport z nowej kopalni ma omija� miejscowo�ci naszej gminy nie jest strawne nawet dla przedszkolak�w. Jeszcze raz powt�rzymy to o czym wielokrotnie pisali�my. �aden zapis nie zmusi kierowcy z zewn�trznej firmy, nie zwi�zanej z w�a�cicielem kopalni, aby omija� Borowy M�yn, Brze�no Szlacheckie, czy jak�kolwiek inn� miejscowo�� w naszej gminie. Kierowcy zawsze b�d� wybiera� najkr�tsze drogi do celu, zw�aszcza �e s� to drogi powiatowe!

(red)



STRONA G��WNA	CZY W�JT �YJE W MATRIXIE, CZYLI PODSUMOWANIE DWULETNICH RZ�D�W RAFA�A NARLOCHA. Sprawowanie w�adzy przez Rafa�a Narlocha ocenili ju� dziennikarze "Dziennika Ba�tyckiego" wystawiaj�c w�jtowi "trzy z dwoma" - najni�sz� not� w�r�d wszystkich ocenionych w�odarzy powiatu bytowskiego! Przed wystawieniem jedynki, na kt�r� w pe�ni zas�u�y�, powstrzyma� ich jedynie fakt, �e to p�metek rz�d�w i jest jeszcze czas na popraw�. (zob.: http://bytow.naszemiasto.pl/wydarzenia/925047.html) I na nic t�umaczenia, �e stronniczy dziennikarze zrobili to z�o�liwie "pisz�c nieprawd�". Wystarczy dok�adnie przeczyta� trzy wywiady z w�jtem. Pierwszy ukaza� si� w "Kurierze Bytowskim" w grudniu 2006 roku, drugi przeprowadzony zosta� w grudniu 2007 roku przez "G�os Lipnicki", a trzeci pojawi� si� w grudniu 2008 roku na �amach propagandowej gazetki "Pomorze i Kaszuby". Te trzy wywiady ��cz� trzy sztandarowe hase�ka: kanalizacja, wodoci�g i dom kultury. Wszystkie trzy pozostaj� do tej pory niezrealizowane. Dlatego z wielkim niesmakiem przeczytali�my najnowszy wywiad z w�jtem zamieszczony na �amach ostatniego "Kuriera Bytowskiego" (zob.: "Kanalizacja w tym roku" - Kurier Bytowski nr 5/ 2009, s.11). Po lekturze che�pliwych wypowiedzi w�jta mo�na odnie�� wra�enie, �e istniej� jednocze�nie dwa lokalne �wiaty, dwie r�wnoleg�e gminy Lipnica. Lipnica bezkrytycznego w�jta i jego pochlebc�w dla kt�rych gmina jawi si� jako kraina mlekiem i miodem p�yn�ca, inwestycja goni inwestycj� a unijne �rodki finansowe p�yn� nieustaj�cym, szerokim strumieniem oraz Lipnica zwyk�ych mieszka�c�w borykaj�cych si� codziennie z wieloma problemami, kt�rych mniej interesuje dwuletnie "porz�dkowanie Urz�du Gminy", a wi�cej realizacja obietnic wyborczych Rafa�a Narlocha. Dlatego postanowili�my przypomnie� HAS�A WYBORCZE jakie towarzyszy�y mu w drodze na w�jtowski sto�ek i fakty �wiadcz�ce, �e sytuacja w gminie Lipnica nie wygl�da tak r�owo jak j� maluje oderwana od rzeczywisto�ci w�adza. 1) POMOC DLA ROLNIK�W W ZDOBYWANIU �RODK�W Z FUNDUSZY KRAJOWYCH I UNIJNYCH NA ROZW�J SWOICH GOSPODARSTW. ORGANIZOWANIE SZKOLE� DLA ROLNIK�W I PRZEDSI�BIORC�W WRAZ ZE STWORZENIEM PUNKT�W INFORMACYJNYCH, POMOC W SPORZ�DZANIU WNIOSK�W O DOTACJE. OBRONA INTERES�W ROLNICTWA I MIEJSCOWEJ SPO�ECZNO�CI POPRZEZ POMOC W ZDOBYWANIU �RODK�W UNIJNYCH. W drugim Rankingu Europejska Gmina - Europejskie Miasto 2008, przygotowanym przez Gazet� Prawn�, przy wsp�pracy Banku Gospodarstwa Krajowego oraz firmy doradczej Ernst & Young gmina Lipnica znalaz�a si� na O S T A T N I M miejscu w�r�d gmin powiatu bytowskiego w pozyskiwaniu �rodk�w unijnych, a na 118 z wszystkich 123 gmin w ca�ym wojew�dztwie pomorskim! (inf. za: http://www.gazetaprawna.pl/ranking_gmin_2008?woj_id=11&order=miasto_suma_punktow&miasto=&strona=8) Ranking wyr�nia samorz�dy, na obszarze kt�rych osi�gane s� najwi�ksze sukcesy w pozyskiwaniu �rodk�w unijnych. W tym przedsi�wzi�ciu uwzgl�dniane s� wszystkie programy unijne, kt�rych beneficjentami s� nie tylko w�adze samorz�dowe i podleg�e im jednostki organizacyjne, ale tak�e przedsi�biorcy i organizacje spo�eczne. Ranking obejmowa� wszystkie projekty podpisane do ko�ca 2007 roku (bez projekt�w przedakcesyjnych). Poza tym ze strony Urz�du Gminy zabrak�o informacji na temat licznych program�w pomocowych, z kt�rych mogli skorzysta� rolnicy z terenu naszej gminy jak np.: "R�nicowanie w kierunku dzia�alno�ci nierolniczej". W ca�ym okresie realizacji PROW 2007-2013 rolnik, domownik lub ma��onek tego rolnika, m�g� otrzyma� wsparcie w wysoko�ci do 100 tysi�cy z�otych. "U�atwianie startu m�odym rolnikom". Jego celem by�o udzielenie bezzwrotnego wsparcia finansowego w wysoko�ci 50 tys. z� osobom, kt�re po raz pierwszy rozpoczynaj� samodzielne prowadzenie gospodarstwa rolnego. Program rolno�rodowiskowy, gdzie w zale�no�ci od pakietu przyrodniczego rolnik m�g� dostawa� od 500 z� do 1390 z� za hektar. Zas�aniaj�c si� sukcesami w pozyskaniu �rodk�w przez nauczycieli i dyrektor�w szk� w ramach projektu "Za r�k� z Einsteinem", czy przez pracownik�w GOPS-u na projekt "Twoja Szansa" w�jt pope�ni� zwyczajne nadu�ycie, gdy� pomimo i� zar�wno szko�y jak i GOPS podlegaj� pod Urz�d Gminy, s� to Jednostki Organizacyjne Gminy dzia�aj�ce na zasadach jednostek bud�etowych, wykonuj�cych istotn� cz�� zada� publicznych w spos�b samodzielny. Natomiast Urz�d Gminy, a zw�aszcza specjalnie zatrudniony inspektor d/s pozyskiwania �rodk�w unijnych i wsp�pracy z zagranic� nie mog� si� pochwali� pozyskaniem jakichkolwiek �rodk�w zewn�trznych na najbardziej istotne i oczekiwane przez mieszka�c�w zadania inwestycyjne. 2) WI�KSZA WSPӣPRACA Z AGENCJ� RESTRUKTURYZACJI I MODERNIZACJI ROLNICTWA, POWIATEM BYTOWSKIM, URZ�DEM MARSZA�KOWSKIM - SZANS� NA ZDOBYCIE WI�KSZYCH �RODK�W FINANSOWYCH Z UNII EUROPEJSKIEJ Zamiast wykorzysta� szans�, �e gmina Lipnica ma dw�ch radnych powiatowych i poprzez nich pr�bowa� stworzy� lobby w powiecie a nawet w wojew�dztwie aby zdobywa� �rodki zewn�trzne dla gminy, to ludzi tych po prostu si� niszczy. W�adze uwzi�y si� szczeg�lnie na radnego Witolda Trzeci�skiego, kierownika referatu Gospodarki Komunalnej i Inwestycji. Najpierw w�jt udzieli� mu nies�usznie nagany, kt�r� s�d pracy w Cz�uchowie zakwestionowa� i uchyli�. A nast�pnie wyznaj�c zasad�: "jak nie kijem go to pa�k�" og�osi� konkurs na stanowisko Trzeci�skiego, t�umacz�c, �e: "Potrzebny jest fachowiec z odpowiednim wykszta�ceniem" (inf. za: "Nie by�o zgody jest konkurs" - Dziennik Powiatu Bytowskiego z 8 sierpnia 2008, s.3). Szkoda, �e tej wyk�adni nie zastosowa� do swego dawnego zwierzchnika, eksstarosty Micha�a �wiontek-Brzezi�skiego, kt�ry zosta� zatrudniony jako zast�pca g��wnego ksi�gowego i kontroler finansowy, a nast�pnie w�jt powierzy� mu stanowisko sekretarza i zast�pcy, mimo �e Micha� �wiontek-Brzezi�ski nie spe�nia� warunk�w aby zajmowa� kt�rekolwiek z w/w stanowisk. Dopiero interwencja Wydzia�u Nadzoru i Kontroli Pomorskiego Urz�du Wojew�dzkiego cz�ciowo rozwi�za�a problem. 3) ZWI�KSZENIE NAK�AD�W FINANSOWYCH NA DROGI, KANALIZACJ� I WODOCI�GI POPRZEZ MAKSYMALNE WYKORZYSTANIE �RODK�W Z ZEWN�TRZ Zacznijmy od kanalizacji. W 2007 roku na og�lny plan 2 517 287,00 z� wykonano jedynie 324 944,22 z� czyli 12,91% ! Na zaplanowan� budow� II etapu kanalizacji sanitarnej Lipnica-Kiedrowice-Osusznica wydano zaledwie 53 634,00 z�, w tym: sp�ata zobowi�za� dotycz�ca 2006 roku jeszcze z I etapu kanalizacji czyli 39 040,00 z� oraz opracowano dokumentacj� dla budowy kanalizacji Borowy M�yn-Zagwiazda-��kie-Brze�no Szlacheckie 70 857,60 z�. W 2008 roku na budow� II etapu kanalizacji Lipnica-Kiedrowice-Osusznica zaplanowano 1 080 000,00 z� z dochod�w w�asnych i 3 100 000,00 z� z kredyt�w i po�yczek. W sprawozdaniu z wykonania bud�etu za I p�rocze 2008 roku mogli�my przeczyta�, �e inwestycj� wykonano w... 0%. Na sprawozdanie za ca�y rok 2008 b�dziemy musieli niestety jeszcze poczeka� kilka miesi�cy, ale ka�dy widzi, �e priorytetowe zadanie inwestycyjne, kt�re mia�o by� zrealizowane w ubieg�ym roku, o kt�rym to w�jt jeszcze w grudniu 2007 roku zapewnia�: "Na pewno kolektor sanitarny w miejscowo�ci Lipnica, w kt�rej zamieszkuje najwi�cej os�b. Uwa�am to za priorytetowe zadanie. Dzi� oczyszczalnia przynosi du�e straty, bo jest za ma�o �ciek�w. Trzeba w��czy� wi�cej domostw i wtedy mo�na m�wi� o prawid�owym funkcjonowaniu tak du�ej oczyszczalni �ciek�w jaka jest w Upi�ce.", okaza�o si� pora�k�. W 2009 roku na budow� kanalizacji sanitarnej Lipnica-Kiedrowice-Osusznica II etap zaplanowano 5 322 802,00 z� (1 522 802,00 z� z bud�etu gminy i 3 800 000,00 z� z kredyt�w i po�yczek) oraz opracowanie dokumentacji i budowa kanalizacji sanitarnej Borowy M�yn-Zagwiazda-��kie-Brze�no Szlacheckie-Pr�dzona 150 000,00 z�. No c�, do trzech razy sztuka. Tym razem inwestycja mo�e si� uda�, gdy� zgodnie z wcze�niejsz� umow�, Narodowy Fundusz Ochrony �rodowiska umorzy� 1 200 000,00 z� kredytu, kt�ry zosta� zaci�gni�ty przez poprzedniego w�jta na budow� oczyszczalni. Jednak zak�adanie przez Rafa�a Narlocha, �e "nawet gdyby�my nie dostali dofinansowania z funduszy unijnych, mo�emy w tym roku skanalizowa� Lipnic� i Kiedrowice z w�asnych �rodk�w i kredytu komercyjnego" nijak si� ma do has�a wyborczego. Zreszt� w�jt i tak nie ma wyboru. Musi rozpocz�� budow� kanalizacji w tym roku, w przeciwnym wypadku wszystkie projekty, na kt�re wydano tyle pieni�dzy strac� wa�no��! Wodoci�gi to kolejny przyk�ad nieudolno�ci w�adzy. Od dw�ch lat rozbudowa sieci polega g��wnie na opracowywaniu dokumentacji i... uniewa�nianiu kolejnych decyzji o �rodowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizacj� budowy sieci wodoci�gowej. Wystarczy przejrze� informacje zamieszczone na BIP-ie (zob.: http://bip.lipnica.pl/). Szerzej o wodoci�gach i ostatniej podwy�ce wody informujemy w artykule "Podwy�ki - konieczno��? Czy efekt nieudolno�ci i zaniedba�?" Je�li chodzi o popraw� stanu lokalnych dr�g gruntowych to trzeba obiektywnie przyzna�, �e obecna administracja rzeczywi�cie odnios�a cz�ciowy sukces. Gorzej wygl�da sprawa najcz�ciej eksploatowanych dr�g asfaltowych na terenie gminy. Liczne dziury w nawierzchni i fatalne pobocza daj� si� we znaki wszystkim kierowcom. Przyczyn� takiego stanu rzeczy jest brak nale�ytej wsp�pracy na poziomie powiatu i wojew�dztwa. Dopiero po protestach mieszka�c�w Borowego M�yna w pa�dzierniku 2007 roku wykonano remont drogi Osusznica-Upi�ka. Inwestycja kosztowa�a 600 tys., z czego 300 tys. pochodzi�o z rezerwy Ministerstwa Transportu, Starostwo Powiatowe wy�o�y�o 225 tys. z�otych a gmina Lipnica do�o�y�a 75 tys. z�. (inf. za: "Mieszka�cy wywalczyli remont drogi" - Dziennik Bytowski z 21 wrze�nia 2007, s.8). Gmina zwleka�a z decyzj� przyst�pienia do remontu, gdy� w�jt domaga� si� ca�kowitej modernizacji drogi, poniewa� tak kiedy� zapisano... w RPO (Regionalny Program Operacyjny). Zapomnia� tylko, �e takie prace kosztowa�yby kilka, je�eli nie kilkana�cie milion�w z�otych (inf. za: "Gmina chce do�o�y�, ale..." - Dziennik Powiatu Bytowskiego z 3 sierpnia 2007, s.11). W 2008 roku gmina jako jedna z nielicznych w powiecie bytowskim, nie przyst�pi�a do rz�dowego programu budowy dr�g lokalnych, tzw. "schetyn�wek" t�umacz�c si�, �e przyst�pi�a do RPO! "Je�li tam si� nie uda, to prawdopodobnie b�dziemy chcieli w ramach "schetyn�wek" remontowa� drog� w Pr�dzonie, albo tras� z ��kiego do Tuchomia, kt�re b�dzie naszym partnerem w tym przedsi�wzi�ciu - ko�czy Micha� �wiontek-Brzezi�ski z Urz�du Gminy Lipnica." (inf. za: http://bytow.naszemiasto.pl/wydarzenia/928273.html), *"Dopiero w przysz�ym roku z�o�ymy wniosek na remont drogi przez Tebowizn� w stron� Tuchomia, oczywi�cie je�li wcze�niej nie przejdzie w RPO"* - zastrzega Micha� �wiontek-Brzezi�ski (inf. za: "Licz� na bardzo du�e pieni�dze" - Dziennik Powiatu Bytowskiego z 14 listopada 2008, s.10). Wszyscy znamy przys�owie: "Czekaj tatka latka...", ale poznali�my r�wnie� podej�cie pana Micha�a do pisania wniosk�w o zewn�trzne �rodki finansowe: "Nie przejdzie ten, to przejdzie inny" (inf. za: "Wniosek wstydu" - Kurier Bytowski nr12/2005, s.9). Na szcz�cie wniosek do RPO na dofinansowanie projektu "Przebudowa drogi Trzebiatkowa-Tebowizna-��kie" o warto�ci 3 352 252,50 z� zosta� z�o�ony przez gmin� Tuchomie, kt�ra opr�cz tego wniosku z�o�y�a jeszcze dwa inne i tylko dzi�ki temu otrzyma�a 1 830 894,32 z� dotacji na t� inwestycj� (zob.: http://www.bytow.naszemiasto.pl/wydarzenia/944966.html). Dodatkowo, w�a�nie z programu tzw. "schetyn�wek" gmina Tuchomie otrzyma�a dotacj� w wysoko�ci 810 tys. z� na budow� dr�g w Kramarzynach (zob.: http://gdansk.naszemiasto.pl/wydarzenia/932988.html). Zreszt� wystarczy przejrze� stron� internetow� Departamentu Program�w Regionalnych (zob.: http://dpr.woj-pomorskie.pl/?dzial=966&art=971) aby przekona� si�, �e w�adze gminy Lipnica przedk�adaj� rozgrywki personalne i walk� z opozycj� nad pisanie wniosk�w o �rodki zewn�trzne. 4) UTRZYMANIE I PE�NE WYKORZYSTANIE ISTNIEJ�CYCH PLAC�WEK O�WIATOWYCH (ROZWI�ZANIE PROBLEMU DOWOZU DZIECI DO SZKӣ) Nie min�� nawet rok rz�d�w nowego w�odarza, kiedy na sesji Rady Gminy 30 sierpnia 2007 zdecydowano o likwidacji Szko�y Podstawowej w Zapceniu (pozosta�y klasy 1-3 i zer�wka podleg�e Zespo�owi Szk� w Lipnicy) a obietnica "utworzenia na pi�trze du�ej sali na potrzeby wsi" pozostaje do tej pory niezrealizowana. (inf. za: "Likwidacja przeg�osowana" - Kurier Bytowski nr 35/2007, s.11) W projekcie bud�etu na 2008 rok, lipnickie w�adze zapisa�y w wydatkach inwestycyjnych zakup mikrobusu do przewo�enia os�b niepe�nosprawnych za 100 000 z� z PFRON-u, planuj�c do�o�y� z bud�etu gminy 20 000 z�. Jednak ju� w listopadzie ubieg�ego roku og�oszono przetarg na zakup autobusu przystosowanego do przewozu os�b niepe�nosprawnych, kt�ry w rzeczywisto�ci ma zast�pi� wys�u�ony i awaryjny "�aczek". Miesi�c p�niej wybrano ofert� za kwot� 319 640 z� (zob.: http://bip.lipnica.pl/upload/916/wynik%20na%20autobus.pdf), na kt�r� zarezerwowano pieni�dze z... subwencji przeznaczonej na realizacj� tre�ci z j�zyka kaszubskiego. Jak wida�, "kaszubska subwencja" pozwoli�a upiec dwie pieczenie na jednym ogniu. Jednak zakup nowego autobusu w dalszym ci�gu nie rozwi��e kwestii dowozu dzieci niepe�nosprawnych z terenu gminy do SOSW w Bytowie. Je�eli ma on zast�pi� wyeksploatowany "�aczek" przejmuj�c dow�z dzieci do szk�, wyjazdy na wycieczki, zawody sportowe, basen w Chojnicach, wyjazdy Lipniczanki na mecze pi�karskie i inne, to zabraknie czasu aby dowie�� dzieci na zaj�cia do Bytowa. 5) WSPIERANIE DZIA�ALNO�CI O�RODK�W ZDROWIA I OTOCZENIE SZCZEG�LN� OPIEK� LUDZI STARSZYCH, BIEDNYCH I NIEPE�NOSPRAWNYCH Przez dwa lata w�adze nie radzi�y sobie z problemem dowozu dzieci niepe�nosprawnych do SOSW w Bytowie co nale�y do zada� w�asnych gminy! Od 1 kwietnia 2008 roku najemcy gminnych mieszka� (mieszka�, kt�rych stan techniczny pozostawia wiele do �yczenia), w tym ludzie starsi i cz�sto schorowani zostali zaskoczeni 200% podwy�k� czynsz�w (inf. za: "Za drogo i nic w zamian" - Kurier Bytowski nr 11/2008, s.11) oraz (zob.: http://www.gloslipnicki.ovh.org/index.php?action=artykuly&subaction=6d). Do chwili obecnej w�adze gminy nie rozwi�za�y problemu braku lokali socjalnych. Sprawa nabra�a rozg�osu kiedy eksmitowano z mieszkania nauczycielk� z Brze�na Szlacheckiego (zob. fragment reporta�u: http://interwencja.interia.pl/news?inf=1176680). W�jt zaproponowa� jej lokal w odleg�ych Rucowych Lasach, bo wed�ug niego odleg�o�� w dzisiejszych czasach nie jest problem: *"Tam je�dzi autobus i do przystanku trzeba przej�� jedynie 2 kilometry"* (inf. za: "Eksmitowana podst�pem?" - Dziennik Powiatu Bytowskigo z 22 sierpnia 2008, s.3). *"Tyle mo�emy zaoferowa� tej rodzinie, bo z winy radnych nie mamy wi�cej socjalnych lokali - m�wi Rafa� Narloch, w�jt gminy Lipnica". (inf. za: http://nowydworgdanski.naszemiasto.pl/wydarzenia/810134.html) Dopiero w planach na 2009 rok jest przygotowanie dw�ch lokali w Brze�nie Szlacheckim i w ��kiem. Od dw�ch lat trwa realizacja projektu "Modernizacja O�rodka Zdrowia w Lipnicy". W 2007 roku na opracowanie dokumentacji projektowej wydano 7 800,00 z�. W 2008 roku zaplanowano na ten cel 200 000,00 z�. i... przesuni�to t� kwot� na 2009 rok! Jedynym sukcesem w�adz w tej dziedzinie wydaje si� przyst�pienie 1 lipca 2007 do Chojnickiego Banku �ywno�ci ze sk�adk� cz�onkowsk� w wysoko�ci 500 z�otych miesi�cznie. (inf. za: http://bip.lipnica.pl/upload/437/u47.pdf). 6) PROMOCJA GMINY I REGIONU KASZUBSKIEGO, ROZW�J TURYSTYKI (�CIE�KI PIESZO-ROWEROWE, PUNKTY INFORMACYJNE), AGROTURYSTYKI, ROLNICTWA EKOLOGICZNEGO* *"Chcia�bym, aby gmina rozwija�a si� w kierunku turystyki, bo przecie� u nas nie powstan� �adne wielkie zak�ady a walory przyrodnicze s� naszym atutem"* (inf. za: "Mieszka�cy pokazali jak bardzo chc� zmian" - Dziennik Bytowski z 1 grudnia 2006, s.10) "Zamierzam jednak wypromowa� walory turystyczne gminy, bo wi�cej wypoczywaj�cych turyst�w to rozw�j us�ug i handlu. Dodatkowym przychodem dla rolnik�w mo�e by� r�wnie� dzia�alno�� agroturystyczna" (inf. za: "Turystyka tak, ale czy nowe kopalnie?" - Kurier Bytowski nr49/2006, s. 13) "Promowanie gminy Lipnica mo�na prowadzi� poprzez r�ne media. W tym roku pos�u�yli�my si� Radiem Gda�sk, aby porozmawia� o naszym pi�knym terenie. Podpisali�my porozumienie z biurem turystycznym DEMARD z Warszawy do promowania gospodarstw agroturystycznych w Internecie. Promujemy r�wnie� poprzez foldery, pracujemy nad herbem gminy, mo�na promowa� poprzez imprezy lokalne, tak� jak jest Odsiecz Wiede�ska odbywaj�ca si� cyklicznie co roku. Jest to impreza historyczna, na kt�r� przychodzi od 3 do 5 tysi�cy os�b. Jak wida� z powy�szego wsp�lnie z mieszka�cami, w�a�cicielami gospodarstw agroturystycznych i instytucjami oraz szko�ami promujemy nasze Gochy." (zob.: http://www.gloslipnicki.ovh.org/index.php?action=artykuly&subaction=6w) Jak wynika z powy�szych wypowiedzi, za�o�enia w�jta odno�nie rozwoju turystyki by�y imponuj�ce. Kierunek ten wytycza r�wnie� opracowana przez Pracowni� Centro-Projekt z Gda�ska "Strategia rozwoju gminy na lata 2007-2013". Zdaniem audytor�w gmina powinna rozwija� turystyk� i chroni� �rodowisko naturalne - *"Szans� tego regionu jest turystyka, a w szczeg�lno�ci agroturystyka"* Niestety w rzeczywisto�ci okaza�o si�, �e planowany rozw�j turystyki w gminie Lipnica to najwi�ksza pora�ka gminnych w�adz. W 2007 roku na og�lny plan 12 000 z� wydano 11 979,99 z�, w tym zakupiono, ju� po sezonie turystycznym (!) 120 �awek drewnianych w cenie 10 980 z� oraz wykonano �cie�k� rowerow� za 999,99 z�. Lekk� r�k� wydano za to 70 tysi�cy z�otych na *"zakup r�kawic, sprz�tu - grable, �opaty, zakup paliwa do ci�gnika"* (inf. za: Przyj�cie sprawozdania z wykonania bud�etu gminy za I p�rocze 2007 r.) W 2008 roku planowano wyda� na turystyk� 120 000 z� (15 000 utrzymanie Biura Informacji Turystycznej oraz 5000 z� zakup folder�w informacyjnych, a tak�e 100 000 z� na "Program kompleksowej bazy turystycznej nad jeziorami w gminie", z tym, �e w zesz�ym roku to zadanie zapisane by�o w dziale KULTURA FIZYCZNA I SPORT. Przed sezonem turystycznym 2008 wydano... 360 z�. Podobno na zakup tablic do oznakowania �cie�ki rowerowej. Usi�owali�my znale�� informacje na temat *"biura turystycznego DEMARD z Warszawy", kt�re mia�o jakoby zaj�� si� "promowaniem gospodarstw agroturystycznych w Internecie". Niestety na pr�no. Znale�li�my jedynie wydawnictwo DEMART specjalizuj�ce si� w wydawaniu plan�w, map, atlas�w i przewodnik�w (zob.: http://www.demart.com.pl/content/view/41/146/). Nasze gospodarstwa promuje za to powiat, gdzie na stronie www.powiatbytowski.pl mo�na przeczyta� informacje o 11 gospodarstwach agroturystycznych z gminy Lipnica. Natomiast na oficjalnym portalu gminy - ani jednego! Wystarczy jednak nieca�a godzina aby w Internecie znale�� rozrzucone informacje o ponad 30 miejscach na terenie gminy, gdzie mo�na znale�� pok�j lub domek do wynaj�cia. Do tej pory nie ukaza� si� nowy folder przedstawiaj�cy walory przyrodnicze naszej gminy z dok�adn� map� turystyczn�. Powsta�y za to, praktycznie bez udzia�u w�adz gminy, dwie �cie�ki przyrodnicze, dla kt�rych opracowano foldery informacyjne: W 2007 roku nauczyciele Zespo�u Szk� w Brze�nie Szlacheckim stworzyli �cie�k� edukacyjn� - "Atrakcje turystyczne okolic Brze�na" na kt�r� pozyskali 2,5 tys. z�otych w ramach programu Polsko-Ameryka�skiej Fundacji Wolno�ci. 1 tys. z�otych (obiecanych jeszcze przez poprzedniego w�jta) do�o�y�a gmina. (inf. za: "Zarezerwuj czas na wsp�lny rodzinny spacer" - Dziennik Powiatu Bytowskiego z 7 wrze�nia 2007, s.12) W 2008 roku za oko�o 1000 z� pozyskanych ze �rodk�w zewn�trznych w ramach projektu "Przyjazna Szko�a" uczniowie bytowskiego liceum wraz z opiekunami utworzyli na terenie gminy Lipnica now� �cie�k� przyrodnicz�: "Na szlaku kaszubskich jezior i bagien". (inf. za: "Mi�dzy jeziorami" - Kurier Bytowski nr 27/2008, s.11) Temat herbu gminy, kt�ry m�g�by by� istotnym elementem wykorzystywanym do promocji, poruszyli�my ju� na �amach naszej gazety: (zob. artyku�y: "Kolejny herbowy falstart" i "Lipne" projekty - ci�g dalszy" na http://www.gloslipnicki.ovh.org/). Do promocji nie wykorzystuje si� w og�le walor�w przyrodniczych Goch�w, a jedynemu, unikatowemu rezerwatowi ornitologicznemu na jeziorze Trzebielsk (zob.: http://www.zs.lipnica.hg.pl/trzebielsk.html), wci�� zagra�aj� "�wirowi inwestorzy", kt�rzy z uporem maniaka chc� rozkopa� so�ectwo Lipnica. Pomimo znanej od kilku lat "Inwentaryzacji Przyrodniczej Gminy Lipnica", kt�ra stawia gmin� na 3 miejscu w rankingu 61 miast i gmin wojew�dztwa pomorskiego, pod wzgl�dem bior�norodno�ci i proponuje utworzenie 12 nowych rezerwat�w, 53 u�ytki ekologiczne i 159 pomnik�w przyrody o�ywionej i nieo�ywionej powiela si� informacje o... dw�ch pomnikach przyrody. Niezabezpieczony i umieraj�cy ja�owiec i poprzycinana lipa to wci�� symbole przyrodnicze gminy. My r�wnie� zgadzamy si� z w�jtem, �e "Promowanie gminy Lipnica mo�na prowadzi� poprzez r�ne media". Jednak rozg�os medialny jaki zyska�y w�adze gminy przez swe nieudolne rz�dy trudno zaliczy� do sukces�w. 7) ROZW�J KULTURY POPRZEZ UTWORZENIE GMINNEGO CENTRUM KULTURY ORAZ WSPIERANIE DOROBKU I TRADYCJI RELIGIJNYCH (KO�CIO�Y, ZABYTKI, CMENTARZE) M�ODZIE� PERSPEKTYW� PRZYSZ�O�CI. POMOC W ROZWIJANIU M�ODYCH TALENT�W POPRZEZ ROZW�J KULTURY I SPORTU Rozsadnikiem kultury na Gochach mia�o sta� si� wed�ug w�jta - "co� w rodzaju centrum kultury" (inf. za: "Turystyka tak, ale czy nowe kopalnie?" - Kurier Bytowski nr 49/2006, s.13), ale po dw�ch latach okazuje si�, �e budowa domu kultury wci�� tkwi w powijakach, czyli w fazie "wst�pnej koncepcji rozwi�zania architektonicznego". Dlatego np. kapela, czyli muzykuj�ce dzieci z Zespo�u Szk� w Lipnicy tu�aj� si� poszukuj�c miejsca na pr�by. Zesp� muzyczny, kt�rego pomys�odawczyni� by�a nauczycielka Danuta Lewandowska-Prondzi�ska mia� by� pierwotnie kapel� kaszubsk� towarzysz�c� dzia�aj�cemu od 1993 roku przy lipnickiej szkole, zespo�owi "Ma�e Gochy". Inicjatywa poparta przez dyrektora Andrzeja Lema�czyka mog�a liczy� na rozw�j, gdy� na "zadania umo�liwiaj�ce podtrzymywanie poczucia to�samo�ci narodowej, etnicznej i j�zykowej uczni�w nale��cych do mniejszo�ci narodowych i etnicznych oraz spo�eczno�ci pos�uguj�cej si� j�zykiem regionalnym" w 2008 roku gmina Lipnica otrzyma�a oko�o 748 028,02 z�. Jednak decyzj� w�jta kapel� postanowiono finansowa� z gminnego funduszu antyalkoholowego. W rezultacie z pieni�dzy na "kaszubski" gmina wykonuje np. termomodernizacj� Zespo�u Szk� w Borowym M�ynie a kapela nie ma nawet na w�asne instrumenty muzyczne. W dalszym ci�gu nie wiadomo wed�ug jakich zasad i kryteri�w przydziela si� pieni�dze z gminnego programu antyalkoholowego. Brak sp�jnego programu i wsp�pracy w�adz gminy z Komisj� Rozwi�zywania Problem�w Alkoholowych powoduje wiele niepotrzebnych napi�� i konflikt�w. Ju� trzeci rok trwa budowa stadionu sportowego w Lipnicy, o czym wielokrotnie pisali�my (zob.: "Boisko - marzenie...", "Jak d�ugo jeszcze?", "W Lipnicy orliki l�duj� tylko na drzewach" na http://www.gloslipnicki.ovh.org/). Nie wykorzystano w og�le mo�liwo�ci zdobycia pieni�dzy z programu "Blisko boisko" realizowanego w 2007 roku (I edycja) i 2008 roku (II edycja) przez PZU wsp�lnie z Ministerstwem Sportu i Turystyki. Dofinansowanie budowy ka�dego boiska wynosi�o ze strony PZU - 46,66 % (maksymalnie 200.000 z�), ze strony Ministerstwa Sportu i Turystyki - 23,34 % (maksymalnie 100.000 z�). Na budow� nowoczesnego boiska gmina musia�aby wy�o�y� zaledwie 30% w�asnych �rodk�w! Podobnie nie skorzystano z og�lnopolskiego programu "Moje boisko - Orlik 2012" przedstawionego przez Premiera RP w dniu 23 listopada 2007 roku, zak�adaj�cego budow� og�lnodost�pnych, bezp�atnych kompleks�w boisk sportowych wraz z szatniami i zapleczem socjalnym, w ka�dej gminie na terenie ca�ego kraju. Wk�ad w�asny gminy w przypadku tego projektu wyni�s�by zaledwie 1/3 koszt�w ca�ego przedsi�wzi�cia. 8) AKTYWNE WSPIERANIE WSZELKICH INICJATYW LOKALNYCH I MIESZKA�C�W* *"Chc� by� otwarty na sugestie moich wyborc�w i mieszka�c�w gminy Lipnica"* (inf. za: "Mieszka�cy pokazali jak bardzo chc� zmian" - Dziennik Bytowski z 1 grudnia 2006, s.10) Na ten temat mog� wypowiedzie� si� zw�aszcza w�dkarze z Wiejskiego Ko�a W�dkarskiego w Lipnicy, stra�acy OSP Lipnica, przeciwnicy kopalnianego rozwoju gminy Lipnica oraz opozycyjni radni, kt�rzy reprezentuj� znacz�cy procent mieszka�c�w gminy. 9) U�ATWIENIE DOST�PU DO INTERNETU NASZEJ GMINY POPRZEZ STA�E ��CZA W �WIETLICACH WIEJSKICH, SIE� KAWIARENEK INTERNETOWYCH JAKO SKUTECZNEGO �R�D�A INFORMACJI, POSZUKIWANIA PRACY I ROZWIJANIA ZAINTERESOWA� Bez komentarza. Mo�e przyda�oby si� szkolenie wyjazdowe w gminie Tuchomie, gdzie 90% mieszka�c�w ma dost�p do Hotspot�w, aby w�adze gminy Lipnica zobaczy�y, �e Internet mo�e by� nawet darmowy (zob.: http://bip.tuchomie.pl/?content=816&id=7308). 10) WSPIERANIE SYSTEMU GOSPODARKI ODPADAMI KOMUNALNYMI Kolejna pora�ka w�adz, o kt�rej wielokrotnie pisali�my na �amach "G�osu Lipnickiego" (zob.: informacje na temat nielegalnego sk�adowiska eternitu, zawieraj�cego szkodliwy dla zdrowia azbest, znajduj�cego si� nad B�otem Wo�kosk, czy te� artyku�y "Rady na odpady w gminie Lipnica", "Lipnica wita go�ci" na http://www.gloslipnicki.ovh.org/) 11) STWORZENIE PRZYJAZNEGO URZ�DU JAKO MIEJSCA S�U��CEGO I POMAGAJ�CEGO MIESZKA�COM Mamy swoje zdanie na ten temat, ale czekamy na kolejne sygna�y i opinie czytelnik�w pod adresem: gloslipnicki@wp.pl lub na forum http://forumlipnica.ovh.org/ 12) GMINA LIPNICA - PRZYJAZNA I ATRAKCYJNA DLA NOWYCH INWESTOR�W Niestety wydarzenia ostatnich dw�ch lat wskazuj�, �e w�adze gminy s� przyja�nie nastawione wy��cznie wobec "�wirowych" inwestor�w. Tylko wobec zdecydowanego sprzeciwu mieszka�c�w Lipnicy zosta�y odrzucone wnioski firmy Imkop i firmy Gintera, wzbudzaj�ce podobnie jak wnioski firmy Sarius i Liptor najwi�ksze kontrowersje ze wzgl�du na sw� lokalizacj�. Ogromne zdziwienie budzi r�wnie� zaanga�owanie si� w�adz gminy w otwarcie kopalni na terenie so�ectwa Brzozowo, mimo �e do tej pory nie zosta�a rozwi�zana kwestia transportu kruszywa z tej kopalni. Opowiadanie przez w�jta bajeczek o zapisie w studium dla Brzozowa m�wi�cym o tym, �e transport z nowej kopalni ma omija� miejscowo�ci naszej gminy nie jest strawne nawet dla przedszkolak�w. Jeszcze raz powt�rzymy to o czym wielokrotnie pisali�my. �aden zapis nie zmusi kierowcy z zewn�trznej firmy, nie zwi�zanej z w�a�cicielem kopalni, aby omija� Borowy M�yn, Brze�no Szlacheckie, czy jak�kolwiek inn� miejscowo�� w naszej gminie. Kierowcy zawsze b�d� wybiera� najkr�tsze drogi do celu, zw�aszcza �e s� to drogi powiatowe! (red)	ARCHIWUM
GALERIA		WIADOMO�CI
LINKI		2010
PRASA LOKALNA		2009
REDAKCJA		2008
		2007
		PRASA LOKALNA
		2010
		2009
1 % 2013 na LIPNICZANK�		2008